ژوپیتر (jupiter) چیست؟

در متنوع ارزهای دیجیتال، یافتن بهترین قیمت و سریع‌ترین مسیر برای انجام معاملات یکی از چالش‌های اصلی کاربران و توسعه‌دهندگان است. پروتکل ژوپیتر (Jupiter) با ارائه راهکاری نوآورانه در اکوسیستم سولانا، به عنوان یک تجمیع‌کننده نقدینگی عمل می‌کند و با جمع‌ آوری منابع نقدینگی از صرافی‌ های غیرمتمرکز مختلف، بهترین مسیر معامله را برای کاربران فراهم می‌کند. این مقاله به بررسی دقیق ژوپیتر، قابلیت‌ها، نحوه عملکرد و مزایای آن می‌پردازد تا به شما کمک کند درک عمیق‌تری از این پروتکل قدرتمند و کاربردی در دنیای دیفای پیدا کنید.

پیشنهاد ویژه: طراحی سایت صرافی ارز دیجیتال

آشنایی با ژوپیتر

ژوپیتر (Jupiter) یک پروتکل تجمیع‌ کننده نقدینگی (Liquidity Aggregator) پیشرفته در اکوسیستم سولانا است که با هدف بهینه‌سازی فرآیند معاملات توکن‌ ها طراحی شده است. برخلاف صرافی‌های معمولی که نقدینگی خود را محدود به یک بازار یا یک پلتفرم خاص نگه می‌دارند، ژوپیتر نقدینگی را از چندین صرافی غیرمتمرکز (DEX) و پروتکل دیفای جمع‌آوری می‌کند و با استفاده از الگوریتم‌ های هوشمند، بهترین مسیر و قیمت ممکن را برای اجرای معامله پیدا می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود کاربران بتوانند معاملات خود را با کمترین لغزش قیمت (Slippage) و هزینه کارمزد انجام دهند.

ژوپیتر با بهره‌ گیری از فناوری‌های نوین مانند قراردادهای هوشمند بهینه و APIهای قدرتمند، علاوه بر تریدرها، به توسعه‌دهندگان نیز امکان می‌دهد تا قابلیت‌های تجمیع معاملات را به راحتی در برنامه‌ها و کیف‌پول‌های خود ادغام کنند. این پروتکل از تعداد زیادی جفت‌ارز در شبکه سولانا پشتیبانی می‌کند و به دلیل سرعت بالا و کارمزد پایین شبکه سولانا، تجربه معاملاتی سریع و مقرون‌به‌صرفه را برای کاربران فراهم می‌آورد.

در کل، ژوپیتر خودش به‌معنای یک صرافی مستقل نیست، بلکه یک پروتکل تجمیع‌کننده نقدینگی (Liquidity Aggregator) است. یعنی ژوپیتر خودش معامله‌ ها را مستقیماً انجام نمی‌دهد، بلکه نقدینگی و قیمت‌ های چندین صرافی غیرمتمرکز (DEX) را جمع‌ آوری می‌کند و بهترین مسیر و قیمت برای انجام معامله را به کاربران ارائه می‌دهد. به‌عبارت ساده‌ تر، ژوپیتر مثل یک موتور جستجوی هوشمند معاملات عمل می‌کند که به جای اینکه شما مستقیم از یک صرافی خرید کنید، بهترین و به‌صرفه‌ترین راه را بین چند صرافی مختلف پیدا می‌کند و معامله شما را با کمترین لغزش و هزینه انجام می‌دهد.

پس ژوپیتر خودش صرافی نیست، بلکه یک ابزار یا لایه‌ ای است که روی صرافی‌ های غیرمتمرکز دیگر قرار می‌گیرد و معامله‌ گران را به بهترین گزینه‌ها متصل می‌کند. این مدل باعث می‌شود کاربران بتوانند از مزایای نقدینگی گسترده‌تر و قیمت بهتر در کل اکوسیستم سولانا بهره‌ مند شوند.

مزایای استفاده از ژوپیتر در معاملات توکن

استفاده از ژوپیتر در معاملات توکن مزایای متعددی برای کاربران و توسعه‌ دهندگان به همراه دارد که آن را به یک ابزار کارآمد و محبوب در اکوسیستم سولانا تبدیل کرده است. از مهم‌ترین این مزایا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. بهترین قیمت و کاهش لغزش (Slippage): ژوپیتر با تجمیع نقدینگی از چندین صرافی غیرمتمرکز مختلف، بهترین مسیر معامله را انتخاب می‌کند که منجر به کاهش لغزش قیمت و هزینه‌های معامله می‌شود، به‌ویژه در معاملات با حجم بالا.
2. سرعت بالا و کارمزد پایین: بهره‌گیری از شبکه سولانا، یکی از سریع‌ترین و کم‌هزینه‌ترین بلاکچین‌ها، باعث می‌شود معاملات در ژوپیتر به صورت سریع و با کارمزدهای بسیار پایین انجام شوند.
3. پشتیبانی از تعداد زیاد جفت‌ارزها: ژوپیتر امکان معامله میان طیف گسترده‌ای از توکن‌ها در اکوسیستم سولانا را فراهم می‌کند و کاربران محدودیت زیادی در انتخاب توکن‌های خود ندارند.
4. مسیر یابی هوشمند: الگوریتم‌های پیشرفته ژوپیتر، معامله را از طریق چند مسیر مختلف مسیریابی می‌کنند تا بهترین قیمت و کمترین هزینه حاصل شود.
5. یکپارچگی آسان برای توسعه‌دهندگان: ژوپیتر با ارائه SDK و APIهای قدرتمند، امکان ادغام سریع و آسان قابلیت‌های تجمیع نقدینگی را در کیف‌پول‌ها و اپلیکیشن‌های دیفای فراهم کرده است.
6. شفافیت و امنیت: به عنوان یک پروتکل غیرمتمرکز در سولانا، ژوپیتر از امنیت قراردادهای هوشمند بهره می‌برد و تمامی معاملات به صورت شفاف و قابل ردیابی در بلاکچین ثبت می‌شوند.

چگونه ژوپیتر بهترین مسیر معامله را پیدا می‌کند؟

ژوپیتر برای پیدا کردن بهترین مسیر معامله، یک فرآیند هوشمندانه و چندمرحله‌ای را طی می‌کند که ترکیبی از الگوریتم‌های پیشرفته و دسترسی به نقدینگی صرافی‌ های مختلف در اکوسیستم سولانا است. در عمل، وقتی شما قصد دارید یک توکن را به توکن دیگری تبدیل کنید، ژوپیتر ابتدا همه مسیرهای ممکن برای این تبدیل را بررسی می‌کند، مثلاً تبدیل مستقیم یا تبدیل از طریق چند توکن واسطه.

برای این کار، ژوپیتر از داده‌های نقدینگی و قیمت‌های لحظه‌ای صرافی‌های غیرمتمرکز مختلف سولانا استفاده می‌کند تا ببیند هر مسیر چه میزان لغزش (تفاوت قیمت واقعی و قیمت اجرا شده) و کارمزد دارد. سپس الگوریتم‌های هوشمند، مسیرهایی که کمترین هزینه و بیشترین بهره‌وری را دارند، انتخاب می‌کند. به‌عبارت دیگر، ژوپیتر به جای انتخاب یک مسیر ساده و احتمالا پرهزینه، به دنبال ترکیبی از مسیرهاست که قیمت بهتر و هزینه کمتر را برای شما رقم بزند.

این روش به ویژه وقتی اهمیت پیدا می‌کند که معامله حجم بالایی دارد یا توکن‌ها نقدشوندگی کمی دارند؛ چون ژوپیتر با تقسیم معامله روی چند مسیر یا صرافی، ریسک لغزش زیاد و قیمت نامناسب را کاهش می‌دهد. در نهایت، این فرآیند باعث می‌شود کاربران بتوانند با سرعت بالا و کارمزد پایین، بهترین قیمت ممکن را دریافت کنند و تجربه معامله‌ای بهینه‌تر داشته باشند.

به بیان دیگر:
مسیر یابی هوشمند یعنی ژوپیتر به جای اینکه فقط یک مسیر ساده برای خرید یا فروش یک توکن انتخاب کند، چندین مسیر ممکن را بررسی می‌کند تا بهترین راه معامله را پیدا کند. مثلاً به جای اینکه مستقیم یک توکن را به توکن دیگر تبدیل کند، ممکن است اول توکن را به یک ارز میانی مثل سولانا یا USDC تبدیل کند، سپس از آنجا به توکن مقصد برود. این کار باعث می‌شود قیمت بهتر و کارمزد کمتر شود و شما بتوانید با کمترین هزینه و کمترین لغزش (کاهش ارزش هنگام معامله) معامله‌تان را انجام دهید. به زبان ساده، ژوپیتر هوشمندانه مسیرهای مختلف را می‌سنجد تا بهترین معامله ممکن را برای شما رقم بزند.

پیشنهاد مطالعه: بهترین صرافی خارجی برای ایرانیان

کاهش لغزش (Slippage) و اهمیت آن در معاملات ژوپیتر

کاهش لغزش (Slippage) یکی از مهم‌ترین مزایای استفاده از ژوپیتر در معاملات توکن است که تاثیر مستقیمی بر بهینه بودن قیمت معامله دارد. لغزش به اختلاف بین قیمت مورد انتظار معامله و قیمتی که معامله واقعا با آن انجام می‌شود گفته می‌شود و معمولاً در معاملات با حجم بالا یا در بازارهای کم‌نقدشوندگی بیشتر رخ می‌دهد.

ژوپیتر با بهره‌گیری از فناوری مسیریابی هوشمند، معامله را از چند مسیر مختلف و بین چند صرافی غیرمتمرکز (DEX) در اکوسیستم سولانا تقسیم می‌کند تا کمترین لغزش ممکن را ایجاد کند. به این معنی که به جای اینکه تمام حجم معامله در یک مسیر یا صرافی خاص انجام شود، حجم معامله به بخش‌های کوچکتر تقسیم و از مسیرهایی عبور می‌کند که قیمت بهتر و نقدینگی بالاتری دارند. این کار باعث می‌شود که قیمت معامله تا حد امکان به قیمت مورد انتظار نزدیک باشد و معامله‌گر از ضررهای ناشی از لغزش شدید جلوگیری کند.

اهمیت کاهش لغزش در ژوپیتر به ویژه برای معامله‌ گرانی که با حجم‌های بزرگ‌ تر کار می‌کنند یا توکن‌ هایی با نقدینگی محدود معامله می‌کنند، بیشتر حس می‌شود. کاهش لغزش به معنای صرفه‌جویی در هزینه‌های معامله، افزایش بازدهی و تجربه معاملاتی بهتر است. در نهایت، این قابلیت ژوپیتر باعث می‌شود کاربران با اطمینان بیشتری معاملات خود را انجام دهند و بهترین قیمت ممکن را در بازارهای سولانا دریافت کنند.

مقایسه ژوپیتر با سایر پروتکل‌های تجمیع نقدینگی در بازار

ژوپیتر (Jupiter) در اکوسیستم سولانا یکی از پروتکل‌های برجسته تجمیع نقدینگی است که با هدف ارائه بهترین قیمت و کمترین لغزش معاملات توکن طراحی شده است. اما در بازار جهانی پروتکل‌های تجمیع نقدینگی متعددی وجود دارند که هرکدام ویژگی‌ها و نقاط قوت خود را دارند. در این بخش به مقایسه ژوپیتر با برخی از مهم‌ترین رقبای آن می‌پردازیم:

ژوپیتر (Jupiter)

• تمرکز کامل بر اکوسیستم سولانا و بهره‌مندی از سرعت و کارمزد پایین این بلاکچین
• فناوری مسیریابی هوشمند که معاملات را از چند مسیر و صرافی مختلف در سولانا عبور می‌دهد
• پشتیبانی قوی از API و SDK برای توسعه‌دهندگان
• کاهش لغزش و بهینه‌سازی مسیر معامله مخصوصاً در معاملات با حجم بالا
• تعامل با صرافی‌های اصلی سولانا مانند Serum، Raydium و Orca

1inch

• تجمیع نقدینگی از چندین بلاکچین و صرافی‌های مختلف (چندزنجیره‌ای)
• الگوریتم‌های پیشرفته مسیریابی هوشمند و تقسیم معامله
• رابط کاربری قوی و امکانات متنوع از جمله امکان تعیین حد ضرر و سفارش‌های شرطی
• پشتیبانی از چندین شبکه بزرگ مثل اتریوم، بایننس اسمارت چین، پولکادات و غیره

Paraswap

• تمرکز بر بهینه‌سازی قیمت و کاهش کارمزد در شبکه‌های مختلف
• مسیریابی هوشمند با ارائه گزینه‌های متنوع برای معامله‌گران
• رابط کاربری ساده و کاربرپسند
• امکان استفاده از API برای توسعه‌دهندگان

Matcha (由0x Protocol)

• استفاده از پروتکل 0x برای تجمیع نقدینگی
• ارائه بهترین قیمت‌ها از طریق ترکیب سفارش‌ها و استخرهای نقدینگی
• تمرکز بر سهولت استفاده و امنیت بالا
• پشتیبانی از شبکه‌های متعدد

نکات کلیدی مقایسه

• تمرکز شبکه: ژوپیتر فقط روی سولانا تمرکز دارد و از مزایای سرعت بالا و کارمزد کم این شبکه بهره می‌برد، در حالی که 1inch و Paraswap چندزنجیره‌ای هستند و روی شبکه‌های متنوع فعالیت می‌کنند.
• تجمیع نقدینگی: همه این پروتکل‌ها نقدینگی را از صرافی‌های متعدد جمع‌آوری می‌کنند، اما ژوپیتر به دلیل تخصصی بودن در سولانا، می‌تواند به شکل بهینه‌تری روی این اکوسیستم عمل کند.
• توسعه‌دهندگان: ژوپیتر با ارائه SDK و API قوی برای سولانا، توسعه‌دهندگان را در ادغام راحت‌تر خدمات پشتیبانی می‌کند.
• کاربری: پروتکل‌های چندزنجیره‌ای معمولاً برای کاربرانی که در چند شبکه فعالیت می‌کنند جذاب‌تر هستند، اما ژوپیتر بهترین گزینه برای فعالان سولانا است.

کاربردهای Jupiter

• معامله‌گران خُرد: برای پیدا کردن بهترین نرخ در معاملات توکن‌های مختلف.
• توسعه‌دهندگان: می‌توانند از SDK و API ژوپیتر برای ارائه قابلیت‌های تجمیع معاملات در اپلیکیشن‌های خود استفاده کنند.
• پروتکل‌های دیفای: پروژه‌ها می‌توانند از Jupiter برای ارائه نقدینگی بیشتر و تجربه کاربری بهتر به کاربران خود استفاده کنند.

نحوه استفاده از ژوپیتر برای معامله‌گران خُرد

برای معامله‌گران خرد، استفاده از ژوپیتر بسیار ساده و کاربرپسند طراحی شده است تا بتوانند به‌راحتی بهترین قیمت‌ها و کمترین لغزش را در معاملات توکن‌های خود دریافت کنند. در ادامه به صورت مرحله‌به‌مرحله نحوه استفاده از ژوپیتر برای معامله‌گران خرد را توضیح می‌دهم:

• دسترسی به رابط کاربری ژوپیتر: ابتدا به وب‌سایت رسمی ژوپیتر مراجعه کنید. این پلتفرم یک رابط کاربری ساده و قابل فهم دارد که مخصوص کاربران عادی طراحی شده است.
• اتصال کیف پول: برای شروع معامله باید کیف پول دیجیتال خود را به ژوپیتر متصل کنید. ژوپیتر از کیف پول‌های محبوبی مانند Phantom، Solflare و سایر کیف پول‌های سازگار با شبکه سولانا پشتیبانی می‌کند.
• انتخاب توکن‌ها: پس از اتصال کیف پول، توکن ورودی (توکنی که قصد فروش دارید) و توکن خروجی (توکنی که قصد خرید دارید) را انتخاب کنید.
• وارد کردن مقدار معامله: مقدار توکنی که می‌خواهید مبادله کنید را وارد کنید. ژوپیتر به صورت خودکار بهترین مسیرهای موجود را با توجه به نقدینگی و قیمت‌ها جستجو می‌کند.
• بررسی بهترین مسیر معامله: ژوپیتر بهترین مسیر معامله را با کمترین لغزش و کارمزد پیشنهاد می‌دهد. می‌توانید مسیر پیشنهادی را مشاهده و بررسی کنید.
• تأیید و انجام معامله: پس از اطمینان از اطلاعات، معامله را تأیید کنید. ژوپیتر تراکنش را به صورت خودکار از طریق بهترین مسیر اجرا می‌کند.
• پیگیری تراکنش: پس از اجرای معامله، وضعیت تراکنش را در کیف پول یا از طریق بلاک اکسپلورر سولانا بررسی کنید تا از موفقیت‌آمیز بودن معامله مطمئن شوید.

با استفاده از ژوپیتر، معامله‌گران خرد نیازی به جستجوی دستی در بین صرافی‌ها یا نگرانی درباره قیمت‌ها و لغزش ندارند، چرا که ژوپیتر این کار را به صورت خودکار و هوشمند برای آن‌ها انجام می‌دهد و بهترین شرایط را فراهم می‌کند. این فرآیند ساده، سریع و امن، ژوپیتر را به گزینه‌ای ایده‌آل برای کاربران تازه‌کار و حرفه‌ای تبدیل کرده است.

قراردادهای هوشمند (Contracts)

این آدرس‌ها مربوط به قراردادهای هوشمند اصلی ژوپیتر هستند:

1. Jupiter Swap (JUP6Lkb...): این قرارداد برای انجام مبادلات (Swaps) توکن‌ها در شبکه سولانا استفاده می‌شود.
2. Jupiter Limit Order (jupoNjA...): برای تنظیم سفارش‌های محدود (Limit Orders) استفاده می‌شود، یعنی کاربر می‌تواند مشخص کند که معامله فقط زمانی انجام شود که قیمت توکن به مقدار معینی برسد.
3. Jupiter DCA (DCA265...): برای استراتژی‌های سرمایه‌گذاری DCA (Dollar-Cost Averaging) طراحی شده است. این استراتژی به کاربران اجازه می‌دهد تا توکن‌ها را در فواصل زمانی مشخص و با مبالغ ثابت خریداری کنند.

SDKها و APIها

Jupiter API:

APIهای ژوپیتر نسخه‌های مختلفی دارند که هر یک ویژگی‌های به‌روزی را ارائه می‌دهند:

• v6 API:
  • از قرارداد JUP6Lkb... استفاده می‌کند.
  • دارای نسخه‌های تراکنش و جداول آدرس (Address Lookup Tables) است.
  • همه مسیرهای مبادله فقط با یک تراکنش انجام می‌شوند.
  • نیازی به حساب‌های میانی (Intermediate Token Accounts) و حساب‌های سفارش باز (Open Order Accounts) نیست.
• v4 API:
  • از قرارداد JUP4Fb2... استفاده می‌کند.
  • مانند نسخه v6، از نسخه‌های تراکنش و جداول آدرس استفاده می‌کند.
• v3 API:
  • از قرارداد JUP4Fb2... استفاده می‌کند.
  • از تراکنش‌های Legacy استفاده می‌کند، به همین دلیل برخی از مسیرهای مبادله ممکن است تا 3 تراکنش نیاز داشته باشند.

Jupiter Core Library (کتابخانه اصلی)

این کتابخانه برای توسعه‌دهندگان فراهم شده تا بتوانند مستقیماً از قابلیت‌های پروتکل ژوپیتر در برنامه‌های خود استفاده کنند. نسخه‌های مختلف کتابخانه به قراردادهای مختلف متصل هستند:

• 4.x.x: با قرارداد JUP4Fb2... کار می‌کند و از تراکنش‌های نسخه‌دار استفاده می‌کند.
• 3.x.x: با قرارداد JUP4Fb2... کار می‌کند.
• 2.x.x: با قرارداد JUP3c2... کار می‌کند.
• 1.x.x: با قرارداد JUP2jxv... کار می‌کند.

این نسخه‌ها در قالب پکیج‌های NPM در دسترس هستند و می‌توانند در پروژه‌های جاوااسکریپتی یا تایپ‌اسکریپتی استفاده شوند.

Jupiter React-Hook NPM

این پکیج به توسعه‌دهندگان React کمک می‌کند تا تعامل با پروتکل ژوپیتر را با استفاده از هوک‌های React ساده‌تر کنند. به عنوان مثال، شما می‌توانید به‌راحتی داده‌های مربوط به قیمت، مسیر مبادله، و انجام معاملات را مستقیماً در یک پروژه React دریافت کنید.

راهنمای شروع توسعه با ژوپیتر

1. نصب کتابخانه:

ابتدا باید کتابخانه اصلی ژوپیتر را نصب کنید:

npm install @jup-ag/core

2. ایجاد ارتباط با پروتکل:

شما نیاز دارید یک اتصال به شبکه سولانا برقرار کنید. می‌توانید از پکیج @solana/web3.js استفاده کنید:

import { Connection, PublicKey } from '@solana/web3.js';
import { Jupiter } from '@jup-ag/core';
const connection = new Connection('https://api.mainnet-beta.solana.com');
const jupiter = await Jupiter.load({ connection });

3. دریافت بهترین مسیر معامله:

برای یافتن بهترین مسیر مبادله، از متد computeRoutes استفاده کنید:

const routes = await jupiter.computeRoutes({
 inputMint: new PublicKey('...'), // آدرس توکن ورودی
 outputMint: new PublicKey('...'), // آدرس توکن خروجی
 amount: 1000000, // مقدار توکن ورودی (در لامپورت)
 slippage: 1, // لغزش مجاز به درصد
});
console.log('Best route:', routes.routesInfos[0]);

4. انجام معامله:

پس از دریافت بهترین مسیر، می‌توانید تراکنش را اجرا کنید:

const { execute } = await jupiter.exchange({ route: routes.routesInfos[0], }); 
const result = await execute(); console.log('Transaction result:', result)

برای استفاده از React-Hook:

ابتدا هوک را نصب کنید:

npm install @jup-ag/react-hook

سپس می‌توانید از هوک‌ها مانند زیر استفاده کنید:

import { useJupiter } from '@jup-ag/react-hook';
const { exchange, loading } = useJupiter({
 inputMint: '...', 
 outputMint: '...', 
 amount: 1000000, 
 slippage: 1,
});

جمع بندی 

در مقایسه با سایر پروتکل‌ های چندزنجیره‌ای، ژوپیتر تمرکز ویژه‌ای بر سرعت، کارمزد پایین و بهینه‌سازی معاملات در سولانا دارد که باعث می‌شود تجربه معاملاتی سریع‌تر و به‌صرفه‌تری ارائه دهد. به طور کلی، اگر فعالیت شما در حوزه سولانا است و به دنبال یک ابزار قابل اعتماد برای معاملات توکن با بهترین قیمت هستید، ژوپیتر یک انتخاب مطمئن و کارآمد خواهد بود.