
تست A/B چیست؟
این مقاله توضیح میدهد تست A/B چیست، چرا اهمیت دارد، چگونه اجرا میشود و ابزارها و کاربردهای آن در بازاریابی دیجیتال.
اگر در بازاریابی دیجیتال فعالیت می کنید حتما شنیده اید که تست A/B چیست؟ اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم: با تست A/B ما دو چیز متفاوت را آزمایش می کنیم تا بفهمیم کدام بهتر جواب می دهد. فرض کنید دو نسخه متفاوت از صفحه خرید طراحی کرده ایم، در یک نسخه دکمه خرید به رنگ قرمز است و در نسخه دیگر به رنگ سبز. سپس این دو صفحه را به دو گروه مختلف از بازدیدکنندگان نشان می دهیم و بررسی می کنیم کدام رنگ دکمه باعث می شود کاربران بیشتر اقدام به خرید کنند.هر مدلی که فروش بیشتری داشته باشد یعنی انتخاب مناسب تری است. با کمک تست A/B می توانیم بدون حدس و گمان بفهمیم مشتری ها چه چیزی را بیشتر دوست دارند. این کار کمک می کند صفحات سایت را طوری طراحی کنیم که نرخ تبدیل بالاتر برود و مشتری های بیشتری جذب کنیم. اگر قصد سفارش طراحی سایت اختصاصی دارید، اجرای درست تست A/B میتواند در بهبود نتایج سایتتان نقش مهمی داشته باشد. در این مقاله با هم یاد می گیریم چطور این تست ساده را اجرا کنیم و قدم به قدم قیف فروش کسب و کارمان را قوی تر کنیم.
Table of contents [Show]
- 1 تست A/B چیست و چرا به آن نیاز داریم؟
- 2 چه چیزهایی را می توان با تست A/B آزمایش کرد؟
- 3 مراحل اجرای تست A/B قدم به قدم
- 4 مزایای تست A/B
- 5 اشتباهات رایج در تست A/B که نباید انجام دهید + راه حل
- 5. 1 نداشتن برنامه و فرضیه درست
- 5. 2 تغییر چند بخش به صورت همزمان
- 5. 3 بی توجهی به معنی آماری
- 5. 4 توزیع نامتعادل ترافیک
- 5. 5 زمان بندی اشتباه
- 5. 6 قطع کردن روند تکرار
- 5. 7 نادیده گرفتن عوامل بیرونی
- 5. 8 استفاده از ابزار ضعیف
- 5. 9 انتخاب روش اشتباه
- 5. 10 بخش بندی نکردن کاربران
- 5. 11 بررسی نکردن تست در حال اجرا
- 6 بهترین ابزارهای تست A/B برای شروع
- 7 کاربردهای تست A/B در بازاریابی
تست A/B چیست و چرا به آن نیاز داریم؟
حتما برایتان پیش آمده که بخواهید بفهمید کدام متن تبلیغ، رنگ دکمه یا عکس محصول بهتر جواب می دهد. اینجاست که تست A/B به کمک ما می آید. تست A/B یعنی ما دو نسخه متفاوت از یک چیز را همزمان به گروه های مختلفی از کاربران نشان می دهیم. مثلا دو مدل صفحه ثبت نام، دو عنوان ایمیل یا دو تصویر محصول سپس نتایج را مقایسه می کنیم تا بفهمیم کدام نسخه باعث می شود کاربران بیشتر به هدف مدنظر ما مانند ثبت نام یا خرید کردن برسند. به عبارت دیگر تست A/B به ما کمک می کند حدس و گمان را کنار بگذاریم و بر اساس داده های واقعی تصمیم های بهتری اتخاذ کنیم. این یعنی شانس موفقیت کمپین های تبلیغاتی و نرخ تبدیل سایت خیلی بیشتر می شود.

ما به تست A/B نیاز داریم چون رفتار کاربران همیشه قابل پیش بینی نیست. چیزی که ما فکر می کنیم خوب است، شاید اصلا برای مخاطب جذاب نباشد. تست A/B به ما این امکان را می دهد که دقیق تر بفهمیم مشتریان چه ترجیحاتی دارند و چگونه می توان آنها را آسان تر به انجام عمل هایی مانند خرید یا ثبت نام تشویق کرد. به همین دلیل این روش یکی از اصول اساسی در بهینه سازی نرخ تبدیل یا همان CRO به شمار می رود و برای هر کسب و کار آنلاین حرفه ای، اهمیت زیادی دارد.
پیشنهاد مطالعه: چطور در گوگل ai overview دیده شویم
چه چیزهایی را می توان با تست A/B آزمایش کرد؟
خیلی ها وقتی می پرسند آزمایش ab چیست، فکر می کنند فقط رنگ دکمه را باید عوض کنیم، اما حقیقت این است که تقریبا هر بخش از وب سایت یا کمپین بازاریابی را می شود با تست A/B بررسی کرد تا بفهمیم کدام نسخه بیشتر به تست فروش کمک می کند. مثلا شما می توانید تیتر صفحه، دکمه خرید، متن ایمیل، عکس محصول یا حتی چیدمان بخش های مختلف سایت را آزمایش کنید. فرض کنید دو مدل طراحی برای صفحه اصلی سایتتان آماده کرده اید. در هر طراحی، جای دکمه ها، رنگ ها یا حتی متن ها فرق دارد. وقتی کاربر وارد سایت می شود، فقط یکی از این طراحی ها را می بیند و این نسخه برای او ثابت می ماند تا دوباره گیج نشود.
بعد با ابزارهای تحلیل ترافیک مقایسه می کنید که کدام طراحی بازدیدکننده را بیشتر در سایت نگه می دارد یا باعث می شود کاربر راحت تر خرید کند. نکته مهم این است که فقط چیزهایی را تست کنید که واقعا روی تصمیم مشتری تاثیر دارند. قرار نیست هفته ها زمان بگذارید و تغییرات بی ارزش را امتحان کنید. به همین خاطر تست A/B یکی از ابزارهای مهم در بهینه سازی نرخ تبدیل یا همان CRO است. چون کمک می کند بفهمیم مشتری واقعا چه چیزی را می پسندد و کدام تغییرات فروش را بالا می برند.
مراحل اجرای تست A/B قدم به قدم
حالا که می دانیم تست A/B چیست؟ وقتش رسیده که ببینیم چطور می توانیم یک استراتژی ab تست خوب طراحی کنیم و قدم به قدم پیش برویم. این مراحل به شما کمک می کنند تا بهترین نتیجه را از این آزمایش بگیرید و فروش خود را چند برابر کنید.

قدم اول: هدف گذاری مشخص
قبل از هر چیز باید دقیقا بدانید چه چیزی را می خواهید آزمایش کنید. هدف می تواند تغییر نرخ کلیک، بهبود نرخ تبدیل یا حتی افزایش تست فروش باشد. اول مشخص کنید کدام قسمت از سایت یا تبلیغات شما نیاز به تغییر دارد.. مثلا رنگ دکمه خرید، عنوان ایمیل یا متن تبلیغاتی.
قدم دوم: طراحی دو نسخه متفاوت
در این مرحله لازم است دو نسخه متفاوت با نام های A و B آماده کنید. نسخه A معمولا همان وضعیت فعلی است و نسخه B همان تغییر جدیدی است که می خواهید تاثیرش را ببینید. مثلا در نسخه B رنگ دکمه خرید را سبز می کنید تا بفهمید سبز بهتر کار می کند یا آبی!
قدم سوم: تقسیم بندی مخاطب
حالا باید ترافیک سایت یا لیست ایمیل خود را به دو گروه تقسیم کنید. نصف مخاطبان نسخه A را می بینند و نصف دیگر نسخه B را. این تقسیم بندی باید کاملا تصادفی باشد تا نتایج دقیق باشند.
قدم چهارم: جمع آوری داده ها
حالا وقت آن است که نتایج را ببینید! با کمک ابزارهای تحلیل وب، داده ها را جمع کنید. ببینید هر نسخه چقدر کلیک، خرید یا تعامل ایجاد کرده است.
قدم پنجم: تحلیل نتیجه
در آخر باید بررسی کنید کدام نسخه بهتر بوده است. اگر نسخه B نرخ کلیک یا فروش بیشتری دارد، یعنی تغییرتان جواب داده و می توانید آن را به طور کامل جایگزین کنید.
یک نکته مهم!
فراموش نکنید که تست A/B باید همزمان و در مدت زمان مشخصی انجام شود. اگر امروز نسخه A را تست کنید و دو هفته بعد نسخه B را، نتایج قابل اعتماد نخواهند بود. پس بهتر است هر دو نسخه همزمان دیده شوند. با همین پنج قدم ساده، شما یک استراتژی ab تست کاربردی دارید که کمک می کند بفهمید کدام ایده واقعا به رشد فروش کمک می کند.
پیشنهاد مطالعه: کپی رایتینگ چیست؟
مزایای تست A/B
تست A/B یکی از بهترین و موثرترین روش ها برای بهبود عملکرد سایت و افزایش نرخ تبدیل یا همان Conversion Rate Optimization (CRO) است. این روش با مقایسه دو نسخه متفاوت از یک صفحه یا المان به شما کمک می کند بفهمید کدام نسخه برای کاربران جذاب تر و کارآمدتر است.
از مهم ترین مزایای تست A/B می توان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش اثربخشی تبلیغات و صفحات وب
تست A/B باعث می شود شما دقیقا بدانید کدام تغییر در تبلیغات یا صفحات وب باعث افزایش تعامل کاربران و فروش می شود. این یعنی هزینه تبلیغات و بازاریابی شما بهتر و هوشمندانه تر مصرف می شود.
بهبود تجربه کاربری و رضایت مخاطب
وقتی با تست A/B عناصر صفحه مانند تیتر، رنگ دکمه، تصاویر یا محتوای متنی را آزمایش می کنید، می توانید نسخه ای را انتخاب کنید که کاربران راحت تر با آن ارتباط برقرار می کنند و تجربه کاربری بهتری دارند.
کاهش هزینه ها و ریسک های طراحی
وقتی قبل از ایجاد تغییرات اساسی، تست A/B انجام می دهید، جلوی اشتباهات پرهزینه را می گیرید و احتمال شکست پروژه را به حداقل می رسانید.
تصمیم گیری مبتنی بر داده های واقعی
به جای حدس و گمان، تست A/B به شما داده های واقعی رفتار کاربران را می دهد تا بر اساس آنها بهترین تصمیمات را برای وب سایت و کسب و کار خود بگیرید.
افزایش نرخ تبدیل (CRO) به صورت مستمر
با شناسایی المان های موثر و اعمال تغییرات هدفمند، می توانید نرخ تبدیل صفحات فرود، سبد خرید و سایر بخش های سایت را به صورت مداوم افزایش دهید.
شناخت بهتر مخاطب هدف
نتایج تست A/B به شما کمک می کند تا رفتار و علاقه کاربران خود را بهتر درک کنید و بتوانید محتوا و استراتژی بازاریابی خود را دقیق تر تنظیم کنید.
اشتباهات رایج در تست A/B که نباید انجام دهید + راه حل
تست A/B یکی از بهترین روش ها برای افزایش نرخ تبدیل و بهینه سازی سایت است، اما اگر بدون برنامه ریزی و اصول درست انجام شود، نتیجه هایی می دهد که گمراه کننده و بی ارزش هستند. در اینجا مهم ترین اشتباهات و راه های جلوگیری از آن ها را بررسی می کنیم.
نداشتن برنامه و فرضیه درست
مهم ترین قدم برای یک تست A/B موفق داشتن یک فرضیه واضح است. باید بدانید چه چیزی را می خواهید تغییر دهید و چرا. بدون فرضیه درست، نتیجه تست ارزشی ندارد. قبل از شروع مشخص کنید کدام بخش را می خواهید تغییر دهید، انتظار چه نتیجه ای دارید و هدف شما چیست.
تغییر چند بخش به صورت همزمان
یکی از اشتباهات رایج در بهینه سازی سایت، تست همزمان چند تغییر است. این کار باعث می شود متوجه نشوید کدام تغییر نتیجه داده است. هر بار فقط یک مورد را تست کنید تا نتیجه شفاف باشد.
بی توجهی به معنی آماری
تست را زود متوقف نکنید. داده کم یعنی نتیجه غیر قابل اعتماد. تست باید تا زمانی که به اندازه کافی داده معتبر به دست بیاید ادامه پیدا کند.
توزیع نامتعادل ترافیک
هر دو نسخه باید ترافیک یکسان و کافی داشته باشند. اگر یکی از نسخه ها کمتر بازدید بگیرد یا کاربرانش متفاوت باشند، نتیجه درست نخواهد بود.
زمان بندی اشتباه
یکی دیگر از اشتباهات، کوتاه بودن یا طولانی بودن بیش از حد مدت تست A/B است. مدت تست باید با توجه به حجم ترافیک و رفتار کاربران مشخص شود. تست کوتاه مدت معمولا نتیجه دقیقی نمی دهد.
قطع کردن روند تکرار
حتی اگر اولین تست شکست بخورد، نباید متوقف شود. هر تست یک پایه برای تست بهتر بعدی است. بهینه سازی فروش یعنی تست های مداوم و پیوسته.
نادیده گرفتن عوامل بیرونی
مواردی مانند تعطیلات، مناسبت ها یا کمپین های تبلیغاتی می تواند نتیجه تست را تحت تاثیر قرار دهد. تست را در شرایط مشابه انجام دهید.
استفاده از ابزار ضعیف
یک ابزار نامناسب می تواند سرعت سایت را کاهش دهد یا اطلاعات اشتباه ثبت کند. انتخاب ابزار مناسب بسیار مهم است.
انتخاب روش اشتباه
برای تغییرات بزرگ، روش های پیشرفته تر مانند Split Testing یا Multivariate Testing مناسب تر از یک تست A/B ساده هستند.
بخش بندی نکردن کاربران
توجه داشته باشید کاربر موبایل با دسکتاپ تفاوت دارد. نتایج این دو را نباید با هم ترکیب کرد. تست را برای هر گروه به صورت جداگانه انجام دهید.
بررسی نکردن تست در حال اجرا
برخی تست ها اجرا می شوند ولی کسی آن ها را بررسی نمی کند. بهتر است در زمان اجرا روند را مرتب چک کنید تا اگر مشکلی مانند خطای فنی یا کندی سایت وجود داشت سریعا اصلاح شود.
پیشنهاد مطالعه: UGC چیست؟
بهترین ابزارهای تست A/B برای شروع
| ابزار | نوع کاربرد | نسخه رایگان | رابط کاربری | تست چند متغیره | تحلیل رفتار کاربران | مناسب برای | قیمت تقریبی |
| Google Optimize | ابزار رایگان و حرفهای | دارد | ساده و کاربرپسند | دارد | محدود | کسبوکارهای کوچک و متوسط | رایگان / نسخه پولی 360 دلاری |
| Optimizely | پلتفرم جامع تست و شخصیسازی | ندارد | بسیار بصری و حرفهای | دارد | کامل | کسبوکارهای بزرگ | شروع از چند صد دلار |
| VWO | تست A/B و رفتار کاربران | دارد | آسان و قابل فهم | دارد | کامل | کسبوکارهای متوسط و بزرگ | پلن های متنوع از 49 دلار |
| Unbounce | ساخت و تست صفحات فرود | ندارد | بسیار ساده | دارد | محدود | بازاریابان و تیم های کوچک | از 80 دلار در ماه |
| AB Tasty | تست A/B و بهینهسازی UX | ندارد | حرفهای | دارد | کامل | کسبوکارهای بزرگ | قیمت اختصاصی |
| Convert | تست A/B با قابلیت خودکارسازی | ندارد | آسان | دارد | متوسط | کسبوکارهای کوچک و متوسط | از 49 دلار در ماه |
| Zoho PageSense | تست A/B و نقشه حرارتی | دارد | ساده و کاربردی | دارد | کامل | کسبوکارهای کوچک | از 17 دلار در ماه |
| Leadformly | بهینهسازی فرم ها | ندارد | آسان | دارد | تخصصی فرم | بازاریابان و تیمهای فروش | قیمت اختصاصی |
| Kameleoon | پلتفرم AI و شخصیسازی پیشرفته | ندارد | حرفهای و پیچیده | دارد | پیشرفته | کسبوکارهای بزرگ و سازمانها | قیمت اختصاصی |
کاربردهای تست A/B در بازاریابی
تست A/B فقط مخصوص دکمهها و رنگها نیست! اين روش کاربردهاي زيادي در بخشهاي مختلف بازاريابي ديجيتال دارد. از صفحات فرود گرفته تا ايميل مارکتينگ و تبليغات آنلاين، همه مي توانند با کمک تست A/B بهينه شوند. در ادامه چند نمونه واقعي از جاهايي که مي توانيد از اين تست استفاده کنيد را مي بينيد.
- تست صفحات فرود (Landing Pages): در یک صفحه فرود مي توان دکمه های فراخوان، تصاوير، عنوان ها و متون را تست کرد تا مشخص شود کدام نسخه بهترين نرخ تبديل را دارد.
- تست ايميل مارکتينگ: در ايميل ها، عناصر مختلفي مانند عنوان، دکمه های فراخوان، طراحي، يا حتي زمان ارسال ايميل مي توانند تغيير داده شوند تا اثربخشي بهتري به دست آيد.
- تست تبليغات آنلاين: تبليغات در شبکه هاي اجتماعي يا موتورهاي جستجو، با تغيير در متن، تصوير، يا حتي مخاطب هدف، مي تواند بهبود يابد. A/B تست به تبليغ کنندگان کمک مي کند بفهمند کدام تبليغ بازدهي بالاتري دارد.
- تست قيمت گذاري: با تست قيمت هاي مختلف براي يک محصول يا خدمات، مي توان به قيمت بهينه دست يافت و سود را افزايش داد.
- تست محتواي وب سايت: در محتواي يک صفحه وب مي توان تصاوير، جاي گذاري متن، يا حتي رنگ هاي قالب را تغيير داد تا تجربه کاربري بهتري ايجاد کرد.
پیشنهاد مطالعه: قیف بازاریابی چیست؟
کلام آخر
در این مقاله از آرتارسانه با هم یاد گرفتیم تست A/B چطور کمک می کند بخش های مختلف سایت یا تبلیغاتمان را بهتر کنیم و چرا یکی از بهترین روش ها برای بالا بردن نرخ تبدیل است. این تست کمک می کند با تغییرات کوچک و حساب شده، تجربه کاربری را بهتر کنید و در نهایت فروش و تعامل کاربران را بالا ببرید. اگر می خواهید سایتتان رشد کند و نتیجه تغییرات را واقعی ببینید، اجرای تست A/B را دست کم نگیرید. کافی است ابزار درستی انتخاب کنید، فرضیه های مشخص داشته باشید و نتایج را دقیق بررسی کنید. در دنیای آنلاین، موفقیت سهم کسب و کارهایی است که تصمیماتشان را بر اساس داده واقعی می گیرند. پس از همین حالا تست A/B را شروع کنید و قدمی بزرگ برای پیشرفت برندتان بردارید.
سوالات متداول
مدت زمان مناسب برای اجرای یک تستA/B چقدر است؟
مدت زمان اجرای تست بستگی به حجم ترافیک و هدف آزمایش دارد اما معمولاً باید حداقل یک هفته تا دو هفته ادامه پیدا کند. تست کوتاه مدت باعث می شود نتایج ناپایدار و غیرقابل اعتماد شوند.
چند نفر باید در تست شرکت کنند؟
تعداد شرکت کنندگان باید به اندازه کافی باشد تا تفاوت های کوچک قابل تشخیص باشند. اگر تعداد کاربران کم باشد نتیجه تست می تواند به دلیل نمونه کوچک گمراه کننده باشد.
چطور بفهمیم نتیجه تست معتبر است؟
برای معتبر بودن نتیجه باید سطح اطمینان حداقل 95 درصد باشد و حجم نمونه کافی جمع آوری شود. همچنین تست باید کامل اجرا شود و زود قطع نشود.
آیا می توان همزمان چند المان را در تست A/B تغییر داد؟
تغییر همزمان چند المان باعث می شود نتوانید دقیقاً بفهمید کدام تغییر تاثیرگذار بوده است. بهتر است هر بار فقط یک المان را تست کنید تا نتایج قابل تحلیل و کاربردی باشند.
آیا همه وب سایت ها باید تست A/B انجام بدهند؟
تست A/B وقتی جواب می دهد که سایت بازدیدکننده زیادی داشته باشد و بخواهید رفتار کاربران را بهتر کنید یا فروش را بالا ببرید. اما برای وب سایت هایی که ترافیک خیلی کمی دارند، این کار معمولاً فایده زیادی ندارد و نتیجه اش قابل اعتماد نیست.
آیا نتایج تست A/B همیشه قابل اتکا هستند؟
نتایج تست زمانی قابل اتکا هستند که اصول اجرای تست رعایت شده باشد مانند حجم نمونه کافی، مدت زمان مناسب و رعایت تعادل در تقسیم کاربران. اگر این موارد رعایت نشود نتایج ممکن است گمراه کننده باشند.

مریم گوهرزاد
مدرس و بنیانگذار هلدینگ آرتا رسانه. برنامه نویس و محقق حوزه بلاکچین




