تفاوت‌ Utility Token با Security Token مزایا و کاربردها

در دنیای ارزهای دیجیتال، توکن‌ها بخش جدایی‌ناپذیری از اکوسیستم بلاکچین هستند و کاربردهای متنوعی دارند. با گسترش بازار کریپتو، شناخت انواع مختلف توکن‌ها به‌ویژه تفاوت میان توکن‌های Utility و Security اهمیت زیادی پیدا کرده است. هر کدام از این توکن‌ها نقش و هدف متفاوتی دارند و درک صحیح آن‌ها به کاربران کمک می‌کند تا تصمیمات بهتری برای سرمایه‌گذاری یا استفاده از خدمات بلاکچین بگیرند. در این مقاله، تفاوت‌های اصلی این دو نوع توکن و مزایا و معایب هرکدام را بررسی خواهیم کرد.

توکن Utility چیست؟

توکن Utility یا «توکن کاربردی» نوعی دارایی دیجیتال است که برای دسترسی به محصولات یا خدمات خاصی در یک پلتفرم بلاکچینی استفاده می‌شود. این توکن‌ها در واقع بلیت ورود به یک سرویس، برنامه یا اکوسیستم هستند و به کاربران امکان می‌دهند از خدماتی مثل پرداخت کارمزد، خرید خدمات دیجیتال یا حتی رأی‌دادن در تصمیم‌گیری‌های پروژه استفاده کنند.

ویژگی‌های اصلی توکن Utility:

• نماینده سهم یا مالکیت در یک شرکت یا دارایی واقعی نیستند.

• ارزش آن‌ها وابسته به میزان استفاده و محبوبیت پلتفرم مربوطه است.

• اغلب برای تأمین مالی اولیه پروژه‌ها (ICO) صادر می‌شوند و پس از آن در پلتفرم برای استفاده کاربران به کار می‌روند.

مثال‌هایی از توکن‌های Utility:

• BAT (Basic Attention Token): برای پاداش به کاربران و تبلیغ‌کنندگان در مرورگر Brave.

• Filecoin (FIL): برای پرداخت هزینه ذخیره‌سازی فایل‌ها در شبکه Filecoin.

• SLP (Smooth Love Potion): برای پرورش شخصیت‌ها در بازی Axie Infinity.

توکن‌های Utility معمولاً تحت نظارت مستقیم رگولاتوری قرار ندارند، زیرا به عنوان ابزار سرمایه‌گذاری در نظر گرفته نمی‌شوند؛ بلکه وسیله‌ای برای دسترسی به یک خدمت خاص به شمار می‌آیند.

توکن Security چیست؟

توکن Security یا «توکن بهادار» نوعی دارایی دیجیتال است که معمولاً نماینده مالکیت یا سهم در یک دارایی واقعی، شرکت یا پروژه می‌باشد. این نوع توکن‌ها، مشابه اوراق بهادار سنتی (مثل سهام یا اوراق قرضه) هستند و دارندگان آن‌ها اغلب انتظار سود یا منفعت مالی از پروژه یا شرکت صادرکننده دارند.

ویژگی‌های اصلی توکن Security:

• نشان‌دهنده حق مالکیت، سودآوری، یا رأی‌دادن در تصمیمات پروژه هستند.

• اغلب تحت قوانین و مقررات مالی و بورسی کشورها قرار می‌گیرند.

• برای توزیع سرمایه، جذب سرمایه‌گذار و گاهی تقسیم سود به کار می‌روند.

• ارزش این توکن‌ها ارتباط مستقیم با ارزش دارایی یا شرکت پشت آن دارد.

مثال‌هایی از توکن‌های Security:

• توکن سهام شرکت: مثل توکن‌هایی که نماینده سهام یک شرکت واقعی هستند.

• توکن‌های STO (Security Token Offering): مثل Polymath یا RealBlocks که به صورت قانونی و تحت نظارت عرضه می‌شوند.

توجه:
در بسیاری از کشورها برای تعیین Security Token بودن، از تست «هاوی» (Howey Test) استفاده می‌شود که می‌گوید اگر توکن باعث انتظار سودآوری از فعالیت‌های دیگران شود، به عنوان اوراق بهادار (Security) شناخته می‌شود و باید قوانین سختگیرانه‌ای را رعایت کند.

مقایسه مهم‌ترین ویژگی‌های Utility و Security توکن‌ها

در جدول زیر، تفاوت‌های کلیدی میان توکن‌های Utility و Security را مشاهده می‌کنید:

مزایا و معایب توکن‌های Utility و Security

مزایا و معایب Utility Token

مزایا:

• دسترسی آسان: خرید و فروش آن‌ها معمولا راحت‌تر است و نیاز به مجوز یا شرایط پیچیده قانونی ندارد.

• افزایش مشارکت کاربران: باعث رشد اکوسیستم و جذب کاربران فعال به پروژه می‌شود.

• تامین مالی سریع برای پروژه‌ها: راهی مناسب برای جذب سرمایه اولیه (مثلاً از طریق ICO).

معایب:

• ریسک بالا: ارزش آن‌ها به میزان موفقیت یا پذیرش پلتفرم بستگی دارد و ممکن است بی‌ارزش شود.

• نبود تضمین سود: به سرمایه‌گذاران قول سود یا بازدهی نمی‌دهد.

• رگولاتوری ضعیف: در صورت کلاه‌برداری یا شکست پروژه، قانون خاصی برای حمایت از خریداران وجود ندارد.

مزایا و معایب Security Token

مزایا:

• پشتوانه واقعی: اغلب دارای پشتوانه دارایی یا سودآوری مشخص هستند (مانند سهام یا دارایی فیزیکی).

• قوانین حمایتی: به دلیل مشمول بودن تحت قوانین اوراق بهادار، سرمایه‌گذاران حمایت قانونی دارند.

• تقسیم سود و رأی‌دهی: امکان مشارکت واقعی در پروژه یا شرکت و دریافت سود (dividend).

معایب:

• فرآیند قانونی پیچیده: صدور و خرید و فروش این توکن‌ها نیازمند طی کردن مراحل قانونی و تایید رگولاتوری است.

• هزینه بالاتر: هزینه‌های مالیاتی و حسابرسی ممکن است زیاد باشد.

• محدودیت در عرضه: ممکن است تنها به گروه خاصی از سرمایه‌گذاران (مثلاً افراد حقوقی یا حرفه‌ای) فروخته شوند.

مثال‌های واقعی از Utility و Security Token

مثال‌های Utility Token

• BAT (Basic Attention Token):
  در اکوسیستم مرورگر Brave برای پاداش دادن به کاربران و تبلیغ‌دهندگان استفاده می‌شود.

• Filecoin (FIL):
  برای پرداخت هزینه ذخیره‌سازی داده‌ها در شبکه غیرمتمرکز Filecoin به کار می‌رود.

• SLP (Smooth Love Potion):
  توکن بازی Axie Infinity که برای پرورش موجودات و انجام تراکنش‌های درون بازی استفاده می‌شود.

مثال‌های Security Token

• Polymath:
  یکی از اولین پلتفرم‌ها برای عرضه قانونی توکن‌های بهادار، ایجاد شده بر اساس رعایت قوانین اوراق بهادار.

• RealBlocks:
  توکنیزه کردن املاک و مستغلات و امکان سرمایه‌گذاری جزئی بر روی دارایی‌های واقعی.

• SPiCE VC:
  یک صندوق سرمایه‌گذاری که سهم آن به صورت توکن Security بر بستر بلاکچین ارائه شده است.

ترندها و آینده توکن‌های Utility و Security

در سال‌های اخیر، بازار توکن‌ها همزمان با پیشرفت فناوری بلاکچین و قانون‌گذاری‌های جدید، تحولات زیادی داشته است. برخی از مهم‌ترین ترندها و روندهای آینده در این حوزه عبارتند از:

• ترکیب مدل‌ها (Hybrid Tokens):
  برخی پروژه‌ها در حال توسعه توکن‌هایی هستند که همزمان ویژگی‌های Utility و Security را دارند. این نوع توکن‌ها می‌توانند دسترسی به خدمات را فراهم کنند و در عین حال حقوق مالی یا سوددهی نیز داشته باشند.

• رشد قانون‌گذاری:
  کشورهای بیشتری به دنبال وضع قوانین شفاف‌تر برای توکن‌های Security هستند. این موضوع می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را افزایش داده و ورود شرکت‌های بزرگ‌تر به این حوزه را تسهیل کند.

• گسترش توکنیزه کردن دارایی‌ها:
  از املاک و مستغلات گرفته تا آثار هنری و حتی دارایی‌های مالی سنتی، همه می‌توانند به صورت توکن بر بستر بلاکچین عرضه شوند. این امر باعث افزایش نقدشوندگی و دسترسی‌پذیری سرمایه‌گذاری‌ها می‌شود.

• اهمیت روزافزون کاربرد و مقیاس‌پذیری:
  پروژه‌هایی موفق‌تر خواهند بود که توکن‌های آن‌ها کاربرد واقعی و کاربرپسند داشته باشد و بتواند نیازهای بازار را در مقیاس بزرگ پاسخ دهد.

در کل، آینده بازار توکن‌ها وابسته به نوآوری پروژه‌ها و همکاری بیشتر با رگولاتوری‌ها خواهد بود و احتمالا شاهد ظهور مدل‌های جدیدی از توکن‌ها خواهیم بود.

نتیجه‌گیری

با شناخت تفاوت‌های اساسی بین توکن‌های Utility و Security، می‌توانید تصمیمات هوشمندانه‌تری در بازار ارزهای دیجیتال بگیرید. Utility Tokenها معمولاً برای استفاده در یک اکوسیستم خاص طراحی می‌شوند و بیشتر برای دریافت خدمات یا امکانات یک پلتفرم به کار می‌روند؛ در حالی که Security Tokenها نمایانگر سهم یا مالکیت واقعی بوده و اغلب انتظارات مالی و سوددهی برای دارندگان خود ایجاد می‌کنند.

هر دو نوع توکن فرصت‌ها و ریسک‌های خاص خود را دارند و قبل از هرگونه سرمایه‌گذاری، بهتر است با ویژگی‌ها، مزایا، معایب و وضعیت قانونی آن‌ها آشنا باشید. همیشه توصیه می‌شود منابع معتبر را مطالعه کنید و از مشاوران حرفه‌ای در این زمینه راهنمایی بگیرید تا با آگاهی بیشتر در این بازار پرنوسان فعالیت کنید.