
آموزش برنامه نویسی PHP-جلسه سوم
برای کامنت گذاری در php از // یا # پشت مطلبی که قرار است کامنت شود استفاده می کنیم. برای کامنت چندخطی قبل نوشته */ و بعد از اتمام نوشته /* قرار می دهیم.
Table of contents [Show]
آموزش کامنت، متغیرها، رشته ها و توابع ریاضی در PHP
در جلسه سوم دوره آموزش رایگان PHP، وارد بخش مهم تری از مفاهیم پایه این زبان برنامه نویسی می شویم. در این قسمت با نحوه کامنت گذاری در PHP، متغیرها، روش های نمایش خروجی، انواع داده، رشته ها و توابع کاربردی برای کار با متن آشنا خواهیم شد.
در ادامه سراغ اعداد در PHP می رویم و با var_dump، اعداد بی نهایت، NaN، Numerical Strings و Casting آشنا می شویم. در پایان نیز تعدادی از توابع مهم ریاضی مانند pi، min، max، abs، sqrt و round را بررسی می کنیم.
یادگیری این مباحث اهمیت زیادی دارد، زیرا متغیرها، رشته ها، اعداد و توابع از بخش های اصلی تقریبا هر پروژه PHP هستند.
📚 سرفصل های این قسمت
- کامنت گذاری در PHP
- Variables و متغیرها
- دستورهای
echoوprint - Data Types و انواع داده
- Strings و رشته ها
- توابع رشته ای
str_word_count،strrev،strposوstr_replace - PHP Numbers و کار با اعداد
- بررسی داده ها با
var_dump - Infinity،
NaNو Numerical Strings - Casting در PHP
- تبدیل String و Float به Integer
- مباحث Math در PHP
- توابع
pi،min،max،abs،sqrtوround
کامنت گذاری در PHP
کامنت یا Comment بخشی از کد است که توسط PHP اجرا نمی شود. برنامه نویس ها از کامنت برای توضیح دادن کد، یادداشت گذاری یا غیرفعال کردن موقت بخشی از برنامه استفاده می کنند.
در PHP می توانیم از کامنت تک خطی با // استفاده کنیم:
<?php
// این یک کامنت است
echo "Hello PHP";
?>
برای نوشتن کامنت چند خطی نیز می توان از ساختار زیر استفاده کرد:
<?php
/*
این یک کامنت چند خطی است
و می توانیم چند خط توضیح داخل آن بنویسیم.
*/
echo "Hello PHP";
?>
کامنت ها برای خود برنامه نویس کاربرد دارند و در زمان اجرای برنامه توسط PHP پردازش نمی شوند.
Variables و متغیرها در PHP
متغیرها یکی از مهم ترین مفاهیم برنامه نویسی هستند. از متغیر برای ذخیره اطلاعاتی مانند نام، سن، قیمت، ایمیل و سایر داده ها استفاده می شود.
در PHP نام متغیر با علامت $ شروع می شود.
برای مثال:
<?php
$name = "Ali";
$age = 25;
$price = 150000;
?>
در این مثال سه متغیر ایجاد کرده ایم:
$nameبرای ذخیره نام$ageبرای ذخیره سن$priceبرای ذخیره قیمت
یکی از مزیت های متغیرها این است که می توانیم مقدار آنها را در قسمت های مختلف برنامه استفاده کنیم.
<?php
$name = "Ali";
echo $name;
?>
خروجی:
Ali
echo و print در PHP
برای نمایش اطلاعات در PHP می توانیم از echo و print استفاده کنیم.
دستور echo
echo یکی از رایج ترین روش ها برای نمایش خروجی است:
<?php
echo "Hello World";
?>
همچنین می توان مقدار متغیر را نمایش داد:
<?php
$name = "Ali";
echo $name;
?>
دستور print
print نیز برای نمایش خروجی استفاده می شود:
<?php
print "Hello World";
?>
در پروژه های PHP معمولا echo کاربرد بسیار زیادی دارد و در بسیاری از مثال های آموزشی از آن برای نمایش خروجی استفاده می شود.
Data Types یا انواع داده در PHP
اطلاعاتی که در برنامه ذخیره می کنیم، انواع مختلفی دارند. به این دسته بندی ها Data Types یا انواع داده گفته می شود.
برخی از انواع داده مهم در PHP عبارت اند از:
String
برای ذخیره متن:
$name = "Ali";
Integer
برای اعداد صحیح:
$age = 25;
Float
برای اعداد اعشاری:
$price = 99.5;
Boolean
برای مقادیر درست و غلط:
$isActive = true;
شناخت انواع داده اهمیت زیادی دارد، زیرا نوع داده مشخص می کند PHP چگونه باید با مقدار مورد نظر رفتار کند.
Strings یا رشته ها در PHP
String برای نگهداری متن استفاده می شود.
برای تعریف یک رشته می توان از کوتیشن تکی یا دوتایی استفاده کرد:
<?php
$name = "Ali";
$city = 'Tehran';
?>
رشته ها در پروژه های واقعی کاربرد بسیار زیادی دارند. برای مثال نام کاربر، عنوان محصول، آدرس، توضیحات و پیام های مختلف معمولا به صورت String ذخیره می شوند.
PHP همچنین توابع متعددی برای کار با رشته ها در اختیار ما قرار می دهد.
تابع str_word_count در PHP
تابع str_word_count تعداد کلمات موجود در یک رشته را محاسبه می کند.
برای مثال:
<?php
$text = "PHP is a powerful language";
echo str_word_count($text);
?>
این تابع تعداد کلمات موجود در متن را برمی گرداند.
این قابلیت می تواند در پروژه هایی که نیاز به شمارش کلمات متن دارند، کاربرد داشته باشد.
تابع strrev در PHP
تابع strrev برای برعکس کردن یک رشته استفاده می شود.
برای مثال:
<?php
$text = "Hello";
echo strrev($text);
?>
خروجی:
olleH
این تابع در تمرین های آموزشی و برخی پردازش های متنی می تواند کاربرد داشته باشد.
تابع strpos در PHP
تابع strpos برای پیدا کردن موقعیت یک عبارت یا کاراکتر در یک رشته استفاده می شود.
برای مثال:
<?php
$text = "Hello PHP";
echo strpos($text, "PHP");
?>
PHP موقعیت شروع عبارت مورد نظر را برمی گرداند.
نکته مهم این است که شماره موقعیت کاراکترها در این تابع از 0 شروع می شود.
بنابراین هنگام استفاده از strpos باید به این موضوع توجه داشته باشید که مقدار 0 می تواند یک نتیجه معتبر باشد.
تابع str_replace در PHP
یکی از توابع کاربردی PHP برای کار با رشته ها، str_replace است.
این تابع برای جایگزین کردن بخشی از یک متن با متن دیگر استفاده می شود.
برای مثال:
<?php
$text = "I love Java";
echo str_replace("Java", "PHP", $text);
?>
خروجی:
I love PHP
این تابع در پروژه هایی که نیاز به ویرایش، پاک سازی یا جایگزینی بخش هایی از متن داریم، بسیار کاربردی است.
PHP Numbers و کار با اعداد
PHP از اعداد صحیح و اعشاری پشتیبانی می کند.
برای مثال:
<?php
$number1 = 100;
$number2 = 25.5;
echo $number1;
echo $number2;
?>
عدد 100 یک Integer و عدد 25.5 یک Float محسوب می شود.
اعداد در پروژه های مختلفی مانند محاسبه قیمت، تعداد محصولات، امتیاز کاربران، محاسبات مالی و بسیاری از عملیات دیگر استفاده می شوند.
استفاده از var_dump در PHP
تابع var_dump یکی از ابزارهای کاربردی برای بررسی اطلاعات یک متغیر است.
این تابع علاوه بر مقدار، اطلاعاتی مانند نوع داده و اندازه مقدار را نیز نمایش می دهد.
برای مثال:
<?php
$name = "Ali";
var_dump($name);
?>
یا:
<?php
$age = 25;
var_dump($age);
?>
استفاده از var_dump در زمان دیباگ کردن برنامه بسیار مفید است و به برنامه نویس کمک می کند متوجه شود یک متغیر دقیقا چه نوع داده ای دارد.
Infinity در PHP
در برخی محاسبات ممکن است نتیجه یک عملیات به عددی بسیار بزرگ یا خارج از محدوده معمول تبدیل شود. PHP در چنین شرایطی می تواند مقدار INF یا Infinity را نشان دهد.
برای مثال، در برخی محاسبات عددی که نتیجه از محدوده قابل نمایش خارج شود، می توان با چنین مقداری مواجه شد.
برای بررسی این وضعیت می توان از توابع مرتبط با اعداد و مقایسه استفاده کرد.
NaN در PHP چیست؟
NaN مخفف Not a Number است و زمانی استفاده می شود که نتیجه یک عملیات عددی، یک مقدار عددی معتبر نباشد.
برای مثال ممکن است یک عملیات ریاضی نامعتبر باعث ایجاد چنین مقداری شود.
شناخت NaN در هنگام انجام محاسبات و بررسی خطاهای عددی اهمیت دارد.
Numerical Strings در PHP
در PHP رشته هایی که شامل مقدار عددی هستند، می توانند در برخی شرایط به عنوان Numerical String شناخته شوند.
برای مثال:
<?php
$number = "100";
var_dump($number);
?>
در اینجا مقدار داخل کوتیشن قرار گرفته و از نظر نوع داده یک String است، اما محتوای آن عددی است.
در برخی عملیات ریاضی PHP می تواند چنین مقادیری را به شکل عددی پردازش کند. با این حال بهتر است هنگام کار با داده های ورودی، نوع داده ها را به درستی بررسی و در صورت نیاز تبدیل کنیم.
Casting در PHP چیست؟
Casting به معنی تبدیل یک نوع داده به نوع داده دیگر است.
برای مثال ممکن است یک مقدار به صورت String دریافت شود اما ما برای انجام محاسبات به Integer نیاز داشته باشیم.
در PHP می توان نوع داده را به شکل مشخص تبدیل کرد.
تبدیل String به Integer
برای تبدیل String به Integer می توان از (int) استفاده کرد:
<?php
$number = "100";
$integerNumber = (int) $number;
var_dump($integerNumber);
?>
در این حالت مقدار رشته ای به یک عدد صحیح تبدیل می شود.
تبدیل Float به Integer
برای تبدیل یک عدد اعشاری به عدد صحیح نیز می توان از (int) استفاده کرد:
<?php
$number = 25.8;
$integerNumber = (int) $number;
var_dump($integerNumber);
?>
در این تبدیل بخش اعشاری حذف می شود و مقدار به صورت Integer در اختیار برنامه قرار می گیرد.
Casting زمانی اهمیت زیادی پیدا می کند که اطلاعات از فرم ها، URL، فایل ها یا منابع خارجی دریافت می شوند و لازم است نوع داده قبل از انجام عملیات مشخص باشد.
مباحث Math در PHP
PHP مجموعه ای از توابع ریاضی را در اختیار برنامه نویسان قرار می دهد. این توابع برای انجام محاسبات مختلف کاربرد دارند.
در ادامه با چند تابع مهم آشنا می شویم.
تابع pi در PHP
تابع pi مقدار تقریبی عدد π را برمی گرداند.
<?php
echo pi();
?>
از این تابع می توان در محاسبات هندسی مانند محاسبه محیط و مساحت دایره استفاده کرد.
تابع min در PHP
تابع min کوچک ترین مقدار را از میان چند مقدار مشخص پیدا می کند.
<?php
echo min(10, 5, 20, 3);
?>
خروجی:
3
این تابع زمانی کاربرد دارد که بخواهیم کمترین مقدار را از بین چند عدد پیدا کنیم.
تابع max در PHP
تابع max برعکس min عمل می کند و بزرگ ترین مقدار را پیدا می کند.
<?php
echo max(10, 5, 20, 3);
?>
خروجی:
20
برای مثال می توان از این تابع برای پیدا کردن بیشترین امتیاز، قیمت یا مقدار در میان چند عدد استفاده کرد.
تابع abs در PHP
تابع abs مقدار قدرمطلق یک عدد را برمی گرداند.
برای مثال:
<?php
echo abs(-15);
?>
خروجی:
15
فرقی نمی کند عدد ورودی مثبت باشد یا منفی؛ نتیجه abs مقدار مثبت آن خواهد بود.
تابع sqrt در PHP
تابع sqrt برای محاسبه جذر یا ریشه دوم یک عدد استفاده می شود.
برای مثال:
<?php
echo sqrt(64);
?>
خروجی:
8
این تابع در محاسبات ریاضی و پروژه هایی که به محاسبات عددی نیاز دارند، کاربرد دارد.
تابع round در PHP
تابع round برای گرد کردن اعداد استفاده می شود.
برای مثال:
<?php
echo round(4.6);
?>
خروجی:
5
و:
<?php
echo round(4.4);
?>
خروجی:
4
این تابع در محاسباتی که نیاز به گرد کردن اعداد اعشاری دارند بسیار کاربردی است.
یک مثال ترکیبی از مباحث جلسه
برای اینکه مطالب این جلسه بهتر در ذهن شما تثبیت شود، می توانیم چند مفهوم را در یک مثال ساده کنار هم قرار دهیم:
<?php
// اطلاعات محصول
$productName = "Laptop";
$price = 1250.75;
$discount = 150;
$finalPrice = $price - $discount;
echo "Product: " . $productName;
echo "<br>";
echo "Price: " . $price;
echo "<br>";
echo "Final Price: " . round($finalPrice);
?>
در این مثال از متغیرها برای ذخیره اطلاعات محصول استفاده کرده ایم، با echo خروجی را نمایش داده ایم و با استفاده از round مقدار نهایی را گرد کرده ایم.
نکات مهم این جلسه
در این قسمت با مفاهیم متنوعی آشنا شدیم که پایه بسیاری از برنامه های PHP را تشکیل می دهند.
مهم ترین نکات عبارت اند از:
- کامنت ها برای توضیح کد استفاده می شوند و توسط PHP اجرا نمی شوند.
- متغیرها برای ذخیره اطلاعات در برنامه کاربرد دارند.
echoوprintبرای نمایش خروجی استفاده می شوند.- PHP از انواع داده مختلف مانند String، Integer، Float و Boolean پشتیبانی می کند.
- توابع رشته ای برای پردازش و تغییر متن بسیار کاربردی هستند.
str_word_countتعداد کلمات یک رشته را محاسبه می کند.strrevیک رشته را معکوس می کند.strposموقعیت یک عبارت را در رشته پیدا می کند.str_replaceبخشی از متن را با مقدار دیگری جایگزین می کند.var_dumpبرای بررسی نوع و مقدار داده بسیار مفید است.- Casting امکان تبدیل نوع داده را فراهم می کند.
(int)برای تبدیل مقدار به Integer استفاده می شود.- توابع ریاضی مانند
min،max،abs،sqrtوroundبرای انجام محاسبات مختلف کاربرد دارند.
جمع بندی
در این جلسه یک قدم مهم دیگر در مسیر یادگیری PHP برداشتیم و با بخش های کاربردی این زبان آشنا شدیم. ابتدا کامنت گذاری و متغیرها را بررسی کردیم و سپس تفاوت echo و print و انواع داده مختلف را یاد گرفتیم.
در ادامه وارد دنیای رشته ها شدیم و با توابع مهمی مانند str_word_count، strrev، strpos و str_replace آشنا شدیم. سپس کار با اعداد، var_dump، Numerical Strings، Infinity و NaN را بررسی کردیم.
در بخش پایانی نیز مفهوم Casting و تبدیل داده ها به Integer را یاد گرفتیم و با تعدادی از توابع پرکاربرد ریاضی در PHP مانند pi، min، max، abs، sqrt و round آشنا شدیم.
تسلط بر این مفاهیم باعث می شود در جلسات آینده بتوانید کدهای پیچیده تر و کاربردی تری بنویسید و آماده ورود به مباحثی مانند عملگرها، شرط ها، حلقه ها و توابع در PHP شوید. 🚀💻

مریم گوهرزاد
مدرس و بنیانگذار هلدینگ آرتا رسانه. برنامه نویس و محقق حوزه بلاکچین



