
TTFB در سئو چیست؟
با افزایش تعداد سایت ها در حوزه های مختلف و رقابت تنگاتنگ بین این سایت ها برای جذب کاربران بیشتر، سرعت لود سایت ها بیشترین اهمیت را دارد. کاربران زمانی که در اینترنت جستجو می کنند، به دنبال پیدا کردن جواب سوال خود در سریع ترین زمان ممکن هستند. اینجاست که مفهوم TTFB وارد میدان می شود و می تواند کلید موفقیت یک سایت باشد. در واقع، TTFB نشاندهنده سرعت پاسخدهی سرور است.
تأثیر TTFB را باید جدی بگیرید چرا که تاثیر آن بر تجربه کاربری است و تقریباً می توان گفت که موفقیت سایت ها در گرو بهبود تجربه کاربری است. چرا که کاربران انتظار دارند که سایت در کمتر از 3 ثانیه لود شود، در غیر اینصورت سایت را ترک می کند و به سراغ سایت دیگری می رود و در این صورت گوگل متوجه می شود که این سایت نتوانسته است رضایت کاربر را جلب کند. کاربران اینترنت، در بحث لود سایت بی تحمل ترین و کم حوصله ترین افراد می شوند. 😀😀 پس با این اوصاف خواندن این مقاله برای شمایی که به دنبال درک مفهوم TTFB در سئو و بهبود آن هستید، واجب است.
پیشنهاد ویژه: استعلام قیمت سئو
Table of contents [Show]
TTFB چیست؟
TTFB که مخفف Time to First Byte است که اگرچه از معیارهای سنجش Core Web Vitals نیست ولی تاثیر آن در سئو را نمی توان نادیده گرفت. TTFB مدت زمانی است که از لحظه ارسال درخواست توسط مرورگر کاربر به سرور، تا دریافت اولین بایت از پاسخ سرور طول میکشد. یعنی فرض کنید کاربر روی یکی از لینک های سایت کلیک می کند، از لحظه کلیک کاربر، درخواست از مرورگر به سمت سرور ارسال می شود و سرور در حد چند میلی ثانیه این درخواست را تحلیل می کند و از زمانی که اولین بایت از پاسخ را ارسال می کند به عنوان TTFB محاسبه می شود. مشخص است که هر چه این زمان کمتر باشد یعنی سرور شما قدرت پردازش و پاسخگویی بالایی دارد و به سرعت می تواند به درخواست ها جواب دهد.
با این اوصاف می توان گفت که این روند به سه مرحله تقسیم می شود.
- DNS Lookup: در این مرحله، مرورگر کاربر نام دامنهای که کاربر وارد کرده است را به یک آدرس IP تبدیل می کند. این مرحله چند میلی ثانیه طول می کشد.
- Server Processing: این مرحله در واقع نوبت به پردازش درخواست ارسالی توسط سرور است. مثل اینکه از شما سوالی پرسیده می شود و از زمانی که سوال را می شنوید، به سوال فکر می کنید و آن را تجزیه و تحلیل می کنید.
- Response: در مرحله آخر زمانی که جواب آماده شد، اولین بایت پاسخ از سمت سرور به مرورگر کاربر ارسال می شود. مثل این است که شما بعد از فکر کردن به سوالی که از شما پرسیده شد لب باز می کنید تا جواب را بگویید. مانند اولین بایت ارسالی از سمت سرور است.
تفاوت TTFB با FCP و TBT
سعی کرده ام در این جدول خلاصه و مفید تفاوت بین TTFB با FCP و TBT را توضیح دهم.

- TTFB تنها به مدت زمان تا دریافت اولین بایت از سرور است.
- FCP مدت زمانی را اندازهگیری میکند که طول میکشد تا اولین محتوای قابل مشاهده در صفحه نمایش داده شود.
- TBT مدت زمانی است که در طی آن صفحه بهطور کامل برای تعامل کاربر قابل دسترسی نیست. می توانید مقاله TBT چیست را مطالعه کنید.
ابزارهای اندازهگیری TTFB
برای اندازهگیری TTFB، ابزارهای مختلفی وجود دارد که میتوان از آنها بهره برد.
- Google PageSpeed Insights
- GTmetrix
- WebPageTest
با استفاده از این ابزارها، میتوان عدد مربوط به معیار TTFB سایت را مشاهده کنید و اقداماتی در راستای بهینهسازی TTFB انجام دهید که این اقدامات می تواند شامل بهبود عملکرد سرور، استفاده از شبکههای توزیع محتوا (CDN)، بهینه سازی پایگاه داده باشد. این اقدامات موجب بهبود سرعت بارگذاری صفحات سایت میشوند و به تبع آن تجربه کاربری بهبود پیدا می کند.
اهمیت TTFB در سئو
اهمیت TTFB در سئو به دلیل تاثیر آن در سرعت بارگذاری صفحات سایت است. سرعت لودینگ صفحه یکی از معیارهای مهم گوگل در رتبه بندی سایت ها است و تاثیر آن به صورت مستقیم بر تجربه کاربری (UX) است.
اگر TTFB بالا باشد و این فرایند طولانی شود، کاربر ممکن است صبر خود را از دست بدهد و به سایت دیگری مراجعه کند که این مسئله منجر به افزایش نرخ پرش (Bounce Rate) می شود. این امر نه تنها به از دست رفتن کاربران منجر میشود، بلکه سیگنالهای منفی به موتورهای جستجو ارسال میکند که میتواند رتبهبندی سایت را تحت تأثیر قرار دهد، چرا که ما همیشه تاکید می کنیم که گوگل به عنوان یک کمپانی بزرگ، همواره به دنبال روش های افزایش درآمد است و در این بین، کاربران نقش حیاتی در درآمد این شرکت بزرگ دارند و به هیچ قیمتی حاضر نیست کاربران از وضعیت سایت هایی که در رتبه های بالا نمایش داده می شوند ناراضی باشند. گوگل به صراحت اعلام کرده است که سرعت بارگذاری صفحات یکی از عواملی است که در رتبهبندی سایتها لحاظ میشود. مطالعات نشان می دهد سایتهایی با TTFB کمتر از 200 میلیثانیه معمولاً رتبهبندی بهتری در نتایج جستجو دارند.
روش های بهبود امتیاز TTFB
- سرعت و عملکرد سرور: یکی از اصلیترین عواملی که بر TTFB تأثیر میگذارد، سرعت و عملکرد سرور است. سروری که درخواستهای کاربران را سریعتر پردازش میکند و پاسخ میدهد، به طور قابل توجهی TTFB را کاهش میدهد. انتخاب یک سرویس میزبانی با کیفیت بالا و بهرهمندی از سختافزارهای قوی و بهروز، میتواند به بهبود سرعت سرور کمک کند.
- بهینهسازی پایگاه داده: پایگاه دادههای بزرگ و پیچیده میتوانند زمان زیادی را برای پردازش و پاسخگویی به درخواستها نیاز داشته باشند. بنابراین، بهینهسازی پایگاه داده یکی دیگر از راههای کاهش TTFB است. به همین دلیل است که در بحث سئو سایت گفته می شود که زامبی پیج و صفحات بی مصرف نداشته باشید، به طور مثال اگر نسبت به خرید سایت فروشگاهی اقدام کردید، تصاویر فیک که مربوط به دموی قالب است را حذف کنید و از تصاویر کم حجم در سایت استفاده کنید. یعنی در حد امکان دیتابیس سبک و بهینه ای داشته باشید. یکی از افزونه هایی که در وردپرس به شما کمک می کند افزونه راکت است که می توانید پاک سازی پایگاه داده را با آن انجام دهید.
داخل پرانتز این مساله را هم بگویم که سایت های وردپرسی دارای دموها و پوسته ها و افزونه هایی هستند که برای مشاغل مختلف طراحی شده اند و ممکن است اصلا شما به تعدادی از آنها احتیاج نداشته باشید ولی به هرحال در پایگاه داده شما وجود دارد. به همین دلیل است که در طراحی سایت اختصاصی، سئوپذیری بهتری را شاهد هستیم چون پایگاه داده بهینه تری دارند. - کاهش تعداد درخواستها (Requests): هر درخواست اضافی میتواند زمان بارگذاری صفحه را افزایش دهد. کاهش تعداد درخواستها میتواند به طور قابل توجهی TTFB را بهبود بخشد. این کار با ترکیب فایلهای CSS و JavaScript، استفاده از تصاویر بهینه شده و حذف درخواستهای غیرضروری امکانپذیر است. هرچه تعداد درخواستها کمتر باشد، زمان پردازش سرور و ارسال پاسخ کاهش مییابد. مثل این است که شما همزمان مجبور باشد به سوال 5 نفر جواب دهید. مشخص است که سرعت پاسخدهی شما نسبت به زمانی که با 3 نفر صحبت می کنید، کاهش پیدا می کند.
- بهینهسازی کدهای بکاند: کدهای ناکارآمد و غیر بهینه در سمت سرور میتوانند زمان پردازش را افزایش دهند. بهینهسازی کدهای بکاند از جمله روشهای مؤثر برای کاهش TTFB است. این شامل بهبود الگوریتمها، حذف کدهای اضافی و بهینهسازی روندهای پردازش دادهها میشود. کدهای بهینهتر و کارآمدتر باعث میشوند که سرور بتواند درخواستها را سریعتر پردازش کرده و پاسخ دهد.
استفاده از CDN (شبکه تحویل محتوا): CDNها (شبکههای تحویل محتوا) میتوانند با توزیع محتوای سایت در سرورهای متعدد و نزدیک به کاربران، TTFB را به طور قابل توجهی کاهش دهند. با استفاده از CDN، درخواستهای کاربران به سروری که نزدیکتر به آنهاست هدایت میشود که این امر زمان لازم برای ارسال و دریافت دادهها را کاهش میدهد. CDNها همچنین میتوانند بار سرور اصلی را کاهش دهند و عملکرد کلی سایت را بهبود بخشند. همچنین، استفاده از سرورهای محلی برای کاربران هدف نیز میتواند زمان پاسخگویی را کاهش دهد. یعنی از سرورهایی استفاده کنید که در نزدیک ترین مکان به کاربران شما قرار دارند.
با اجرای این روشها، میتوانید تجربه کاربری بهتری را برای بازدیدکنندگان فراهم کنید و رتبه وبسایت خود را در موتورهای جستجو بهبود بخشید.

مریم گوهرزاد
مدرس و بنیانگذار هلدینگ آرتا رسانه. برنامه نویس و محقق حوزه بلاکچین




